اصل تغییر,تغییر ناپذیراست

نگاه و تحلیلی بر نمایش «امپرسیون جیغ بنفش»

توقع نیست که همه مخاطبان براحتی بتوانند با کلیت متن و سبک اجرا که شدیدا مفهومی بود ارتباط معنایی برقرار کنند و یا در رمزگشایی متن دچار مشکل نشوند

مولف: پیام لاریان، کارگردان: افشین سپاسگزار مکان و تاریخ اجرا: بیستم آذر نود و شش- پلاتوی شهرداری رشت بازیگران: علیرضا مجیدی، افشین سپاسگزار، خاطره عابدی، ساراروحی، بامداد امانی فرد   نویسنده با نگرش و تاثیرپذیری از سبک ادبی ابزورد(پوچ گرایی) و ساختارشکنی در نظم و قاعده نوشتاری، متنی بی‌طرح و درهم ریخته و بی زمان و بی مکان و عدم روابط و مناسبات، مراودات و پیوند منطقی کاراکترها روایتهایی به شکل موزاییکی و پازل‌های ازهم گسیخته تالیف کرد. اما مولف با چند نشانه‌ی زبانی ربط مفهومی درام را لحاظ می‌کند. کلماتی همچون(پشت چراغ قرمز)، (ساعت ده شب کجا بودی)، (چه نوع موسیقی دوست داری؟) که از زبان تک تک بازیگران در هنگام بازجویی‌ها, ماجراهای رفته برخود را روایت می‌کنند. مولف با رعایت قواعد جریان سیال ذهن موفق شد متنی نسبتا خوب تالیف کند. دغدغه و هراس از وضعیت آشفته و رعب‌انگیز جوانان بی‌هویت، مضطرب، اعتیاد و آسیب‌دیده از آزار جنسی را در سیاهترین شکل ممکنه از زبان کاراکترها بازگویی کند. قسمت اعظم متن مونولوگ است و رگه‌هایی از اندیشه‌های نیچه، سارتر و کافکا در کلام کاراکترها مشهوداست. درام در آغاز از زبان کاراکتر(بامداد امانی که جنون‌وارحرکات هیستریکی دارد) مسخ‌شدگی و روان‌پریشی را نمایان می‌کند، طغیان علیه تجددگرایی و پیامدهای جهان مدرنیته است. نقطه اوج در درام زمانی تبلور می‌یابد که کاراکتر (علیرضا مجیدی) در حرکات موزون و فکر شده مراحل شکل‌گیری جنین و تولد را نمایان می‌کند. همین کاراکتر در صحنه‌ای که دچار موجهایی پیاپی تنش و اضطراب شده است، جمله معروف نیچه(خدا مرد) را فریاد می‌زند.   ایرادی که بر متن وارد است این‌که اندیشه‌ی کاراکتر ها نشان نمی‌دهد که اهل مطالعه باشند و یا در متن حتی اشاره‌ی کوتاهی به سطح معلومات و پایگاه اجتماعی‌شان نمی‌شود. هیچ یک از کاراکترها تشخص اجتماعی ندارند، لذا کلمات و نظراتشان از اوضاع و احوال محیط اجتماعی‌شان کم اهمیت، سطحی و کم عمق بوده و گاه پر طمطراق. ماجراهایی‌که تعریف می‌کنند پیش پا افتاده، معمولی و گاهی پرطمطراق است می‌توان گفت که مولف در پرداخت کاراکترها متاثر از اندیشه‌ی نقاشان سبک امپرسیونیسم بوده و منطبق با جوهره‌ی مکتب مذکور(دیدگذر، تاثیر پرتو نور به پدیده‌ها که موجب تغییر رنگشان می‌شود) در هیچ حالی ثبات روحی ندارند و تغییر کلام و روحیات در کسری از زمان در آنان مشاهد می‌شو. گاه ملایم، گاه خشن، گاه ترسو، گاه متهور، گاه شریف، گاه وحشی و در حد ددان کلام و رفتار دارند. گرچه در پایان نمایش شاهد هستیم که یک کاراکتر  بسمت نور دست دراز می‌کند، این صحنه بشکل نمادین فردای روشن و عاری از ظلمت را نوید می‌دهد. افشین سپاسگزار بعنوان اولین تجربه کارگردانی‌اش امیدوارانه قدم برداشت، بشرط غنای علمی و تجربه مستمر در سطح کارگاهی شاهد کارهای جذابتر خواهیم بود. ایحال وی توانست شیب تند و گاه لغزنده و فضاهای متغیر و متنوع درام را با چهارصندلی و یک صندلی چرخدار و سکوی گرد که نماد اتاق بازجویی یا همان جیغ بنفش بود تماشایی کند. میزانسنها اعم از نوع پوشش کاراکترها، نورپردازی و سکوتهای ممتد، چهره‌های دفرم شده که هول و هراس، درماندگی، بی‌حالی، تیکهای عصبی، که در کنش بازیگران دیده می‌شد. نمایش لحظه به لحظه جذاب وگیرا می‌شد. شکل بازی نقش‌آفرینان در راستای محتوای درام تا زمانی‌که حال و هوای اگزجره (Exagération) بخود نمی‌گرفت منطقی بود. البته در فرازهایی برای برجسته کردن موضوع اصلی درام (جیغ) یا همان عصیان، اعتراض و طغیان علیه بنیادهایی که موجب ازخود ‌بیگانگی، شی وارگی و مصرف‌گرایی و زیست‌حیوانی انسان معاصرشده است. در چند صحنه جالب و قابل تقدیر و لحظاتی که کنش‌ها از کار بیرون می‌زد، از جذابیت کار کاسته می‌شد و ذهن تماشاگر نیز در انسجام بخشیدن پاره روایتها یا تک‌گویی بازیگران در چند صحنه دچار آشفتگی می‌شد، گو اینکه متن به نظام امپریالیستی و ماشین اختتاق و عوامل ذهن شویی یورش می‌برد. اما فرازهایی از اجرا در تحقق این مهم ناموفق بود. البته توقع نیست که همه مخاطبان براحتی بتوانند با کلیت متن و سبک اجرا که شدیدا مفهومی بود ارتباط معنایی برقرار کنند و یا در رمزگشایی متن دچار مشکل نشوند. در بیان و کنشهای دراماتیکی بازیگران فضای خشن، بی‌رحم، و آکنده از دلسردی، ناامیدی در عصر به اصطلاح فرامدرن پدیدار شد. نگارنده از بازی علیرضا مجیدی و خاطره عابدی لذت بصری و ذهنی بردم. اینان در مواقعی‌که مونولوگ نداشتند لحظه‌ای از نقش فاصله نگرفتند و نیز هر دو بازیگر درک درست از موقعیت و وضعیت خود داشتند. اکسون در فراز و فرود کنش کلامی و نداشتن حرکات اضافی در حین نقش‌پردازی سبب جذاب نگاه و ذهن مخاطب می‌شد. سارا روحی در شروع خوب ظاهر شد اما متاسفانه در امتداد نقش مشهود نشان می‌داد که دارد بازی می‌کند، گرچه مستعد بازیگری است. بامداد امانی و افشین سپاسگزار در ایفای نقش به عقیده‌ام کم مایه گذاشتند. در خاتمه برای افشین سپاسگزار بعنوان کارگردان و تیم اجرایی در کارهای بعدی بیش از این آرزوی درخشش و موفقیت دارم.   علیرضا روح‌نواز




مطالب مرتبط

نگاه و نظری به متن و اجرای نمایش «آخرین باران سرزمین من»

خود تخریبی از نوع مدرنیزم
نگاه و نظری به متن و اجرای نمایش «آخرین باران سرزمین من»

خود تخریبی از نوع مدرنیزم

که یک متن خوب و فاخر، ممکن است به علت عدم توانایی و دانش کارگردان و تیم اجرایی در صحنه، بد جلوه کند، اما یک متن نه چندان غنی و پر مایه امکان ندارد با تمهیدات و تدبیر و دانش هدایتگر و توان بالای بازیگران به شکل مطلوب نمایشی شود.

|

نگاهی به نمایش «سلام و خداحافظ» ؛

صلیب را صیقل ندهید وقتی که پیام مسیح (ع) را تحریف می‌کنید
نگاهی به نمایش «سلام و خداحافظ» ؛

صلیب را صیقل ندهید وقتی که پیام مسیح (ع) را تحریف می‌کنید

نگاه و نظری به نمایش «سلام و خداحافظ» اثر آثول فوگارد، کارگردان امیرحسین جادو سخن بازیگران علی بدرطالعی و غزل نوحی اجرا چهاردهم اردیبهشت نود و هفت، مکان: شهرباران، تماشاخانه استاد اکبر رادی

|

نگاهی به متن و اجرای نمایش «اتاق ورونیکا»

وحشت حضور در عصر پسا مدرن
نگاهی به متن و اجرای نمایش «اتاق ورونیکا»

وحشت حضور در عصر پسا مدرن

«اتاق ورونیکا»، مولف: آیرا لوین، کارگردان: مجید کاظم زاده مژدهی، بازیگران: مهرنوش ثابت نیا، بهرام نوری، عارفه درستکار، محمد رسایلی تاریخ و مکان اجرا: سی‌ویکم فروردین سال هزارو سیصدو نود‌وهفت، سالن وارش مجتمع فرهنگی خاتم رشت(31 فروردین تا 6 اردیبهشت)

|

آدم‌ها مثبت اندیش خلق شدند

آدم‌ها مثبت اندیش خلق شدند

نگاهی تاویلی به متن و اجرای نمایش «مثبت من» نویسنده وکارگردان عبدالله بهادری بازیگران: عبدالله بهادری، شیرین احمدی‌پور لنگرودی مکان اجرا: سالن رحمدل خاتم الانبیاء رشت ...

|

نور چهل‌چراغ صحن حرم امام رضا(ع) برای شرف حضور عام و خاص همیشه سبز است

نور چهل‌چراغ صحن حرم امام رضا(ع) برای شرف حضور عام و خاص همیشه سبز است

علیرضا روح‌نواز ؛ نگاهی تحلیلی بر متن و اجرای نمایش «نگین بام» مولف: ناصرکریمی نیک، کارگردان: سارا نیک‌طبیعت بازیگران حسین رفعتی، اسماعیل حاجتی، محمد حاجتی، مهدی محمد پور تاریخ و مکان ...

|

برای «رقص روی یک پا»

برای دفن خاطرات جنگ، چه کسی گور می‌کند!؟
برای «رقص روی یک پا»

برای دفن خاطرات جنگ، چه کسی گور می‌کند!؟

کارگردان با استفاده از حداقل امکانات صحنه‌ای، جذابترین لحظات نمایش را پدیدار نمود و ثابت کرد که می‌توان مخاطب را از آغاز تا پایان نمایش مجذوب کنش‌های دراماتیکی کرد، بشرط آنکه با جهان متن بیگانه و ناآشنا نباشد.

|

نگاهی به نمایش «منهای دو»

ما نمی‌دانیم کجا میرویم پس بیراهه نمی‌ریم ...!
نگاهی به نمایش «منهای دو»

ما نمی‌دانیم کجا میرویم پس بیراهه نمی‌ریم ...!

نوشته ساموئل بنشتریت با ترجمه: شهلا حائری کارگردان: مجید کاظم‌زاده مژدهی با بازی: مهدی مخبری، محمد رسائلی، بیژن لرد، مهسا رضاپور، مریم شعبانی، سوگند قربان‌زاده، مونیک رفیعی‌مقدم و ...

|

نگاهی محتوایی به متن و اجرای نمایش «اسم»

شورش ویرانگر معنا علیه لفظ
نگاهی محتوایی به متن و اجرای نمایش «اسم»

شورش ویرانگر معنا علیه لفظ

مولف: ماتیو دولاپورت – الکساندر دولاپتولیر کارگردان : لیلی رشیدی بازیگران: لیلی رشیدی، محمد حسن معجونی، رضا بهبودی، سعید چنگیزیان، بهدخت ولیان   مولف بر مبنای ...

|

نگاهی به نمایش های اجرا شده در سی امین جشنواره استانی تئاتر گیلان

خُم شکسته، بغض ترکیده!
نگاهی به نمایش های اجرا شده در سی امین جشنواره استانی تئاتر گیلان

خُم شکسته، بغض ترکیده!

نگاهی به نمایش های اجرا شده در سی امین جشنواره استانی تئاتر گیلان – 7 الی 9 شهریور ماه 97

|

«سوء تفاهم» به سراغ تماشاگران رشت آمد

«سوء تفاهم» به سراغ تماشاگران رشت آمد

به گزارش تئاتر گیلان، اجرای نمایش «سوء تفاهم» نوشته آلبر کامو، به کارگردانی پرویز شفقی  در سالن شهید انصاری مجتمع فرهنگی و هنری خاتم الانبیاء(ص) رشت آغاز شد.   سوء تفاهم، دومین ...

|